dünya maske

COVİD-19’ DAN KORUNMA YOLLARI VE HİJYEN

          Önceki makalemizde de belirtildiği üzere, doğada her şey bir denge üzerinde dizayn edilmiştir. Yeryüzünde   hızla artan nüfus artışı, yolcu trafiğinin artması, tabiatın tahrip edilmesi, hava kirliliği, ekonomik dengesizlik, kıtlık, iklim değişikliği,  yaşam alanlarında  daralma, kırsal kesimlerden   kentlere doğru göç olayı, sağlıksız beslenme vb. gibi bir çok nedenler, salgın hastalıkların oluşmasına ivme kazandırmaktadır.

            Global boyutlarda salgın hastalıklara varan itici güç,  sanayileşme ve modernleşmeyle birlikte, ülkeler arasındaki  bağlantılar, tabiri caiz ise “bir telefon kadar yakınlaşmıştır.”

          Bilim çevrelerince, salgın hastalıktan korunma ve asgari düzeye indirgemenin en sağlıklı yolunun,  bireyler  arasındaki yakın mesafelerin azaltılmasından geçmekte olduğu belirtilmektedir.

         Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı dünya-maske-2.png
Önceki makalemde de belirtildiği üzere; ( okumayanlar için önceki makalemiz)

          “Efendimiz Hz.Muhammed(S.A.V)  bir hadisinde şu tavsiyeler buyurmuştur;

        “Bir yerde veba olduğunu işittiğiniz zaman o yere girmeyiniz. Ve bulunduğunuz yerde veba zuhur edince de, oradan kaçarak başka yerlere çıkıp gitmeyiniz.” (Buhari: 76/30, Müslim: 39/92)

          Efendimiz Hz.Muhammed (S.A.V) bir  başka hadisinde; Cüzzamlı hastadan, yırtıcı hayvandan sakınır gibi sakınınız. Cüzzamlı kimse bir vadiye indiği zaman, siz başka bir vadiye ininiz.Cüzzamlı hastalara devamlı olarak bakmayınız. Onlarla konuştuğunuz zaman, sizinle onlar arasında bir veya iki mızrak boyu mesafe bulunsun şekkinde dikkati çekmiştir. (Müsned, İbn-i Mace, F.Kadir)

           Covid-19 salgını,  global boyutlarda katlanarak artmaya devam etmekte iken,  bir çok ülkede olduğu gibi, ülkemizde de etkinlikler, gösteriler, toplantılar, eğitim ve konferanslar, ulaşım, vb. sosyal aktiviteler kısıtlanmış/iptal edilmiştir.

         Hükümetlerce alınan bu tür ihtiyati tedbirler, salgın hastalıkları  azaltabilir. Bir ülkede, salgın hastalıkları en az boyuta indirgemenin yolu, halkın % 80 ila % 95 oranında  evlerine kapanarak sosyal aktivitelerden feragatte bulunmak,  sosyal ve bireysel  mesafelerini her ortamda korumak; hijyen  tedbirlerini uygulamaktan geçebilir.  

        Şunu unutmamalıyız ki, bu tür salgın hastalıklar, dün ve bu gün olduğu gibi, gelecekte de karşımıza sinsice çıkacaktır.

         Bu nedenle, salgın hastalık  bize görünmeden önce,   Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu’nca yayınlanan  “Tedbir Planı”’ ışığında  hazırlığımızı yaparak, uygulamaya koymamız büyük  önem arz etmektedir.

Covid-19’dan Korunmak İçin Aşağıdaki Tedbirleri Almakta Yarar Görülmektedir;

Sağlık amaçlı olarak belirtilen  bu tür içerikler sadece bilgi amaçlıdır. Tıbbi herhangi bir öneri niteliğini taşımamaktadır. Bu nedenle,  her ortamda hekimlerin öneri ve teşhislerini dikkate almak önem arz etmektedir.

Bilindiği üzere salgın hastalık,  öncelikle 65  yaş ve üstü yaşlılar ile kronik hastalıkları olan insanlarda daha çok etkisini göstermekte ise de, Dünya Sağlık Örgütü  üst düzey temsilcilerinden Ryana göre“ Bu hastalık, sadece yaşlıları değil, orta yaşlılara da ciddi zarar verir” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

  Salgın hastalık tedbirleri kapsamında, Bakanlıkça genelge yayınlanarak 81 İl Valiliğine bildirilmiştir. Her il ve ilçede “Sosyal Destek Grubu”  oluşturulmuştur. Genelge kapsamında, 65 yaş ve üstü ile kronik rahatsızlıkları bulunan insanların dışarı çıkmaları  yasaklanmıştır. Genelge kapsamında, yasak kapsamındaki vatandaşların  dışarı çıkmaları halinde idari para cezası yaptırımı uygulanacaktır.

  Bu  kapsamda bulunan  insanların  mağdur olmamaları için, ihtiyaçlarını  gidermek üzere Sosyal Destek Grubu’ndan yararlanabilirler. 

Virüse yakalanma Durumunda Hangi İletişim Numaralarına Ulaşabiliriz?

            Alo 112, 155, 156  telefon numaralarından  Sosyal Destek Grubu’na    ulaşabilirler.

Virüs Kaptığımızda Yapmamız Gerekenler

  • Öncelikle soğukkanlılığımızı muhafaza etmemiz lazım. Kesinlikle paniklemeyip, sosyal medyada bir virüs gibi yayılan bilgi kirliliğine itibar etmememiz lazım.
  • İkinci bir husus, Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu’nca yayınlanan öneri niteliğindeki talimatlara harfiyen uyulması, sağlığımızı olumlu yönde etkileyecektir.
  • Ellerinizi  musluk suyunun sıcaklığı ile en az 20 saniye boyunca sabunla yıkayınız. Şayet suya ulaşma imkanınız kısıtlıysa,  virüslere karşı etkili alkol bazlı dezenfekte ürünlerini kullanmanız gerekmektedir. Zira, bilim  çevrelerine göre,  farklı dezenfektanlar mevcut olup, alkol türü olanlar, virüs ve bakterilere karşı daha etkindir. Lakin hiçbir  dezenfekte ürün, suyla el yıkamanın yerini almaz.
  • Selamlaşmada  bireysel mesafemizi( 1.5 M/2 Metre) korumamız elzemdir. Selamlaşmada  dirsek temasının uygulanması,  bireysel mesafe kurallarına ters düşmekte olduğuna kanaat getirmekteyim.
  • Ellerimizi  yıkadıktan sonra, ellerimizi özellikle yüzümüze temas ettirmekten kaçınmalıyız.

  • Hapşırırken veya öksürürken, temiz bir mendil yada yoksa dirseğimizle  virüslerin çevreye saçılmasını önleyebiliriz.
  •  Herhangi bir cisme( kapı kolu, masa,klavye,tüm yüzeyler)dokunmadan önce , yada dokunduktan sonra mutlaka ellerimizi dezenfekte etmeliyiz.
  • Hasta  olan yada hastalık belirtilerini gösteren insanlardan mutlaka uzak durmalıyız.
  • Yurt dışından  evinize gelen  akrabalarınız yada dostlarınız varsa,  taşıyıcı olma ihtimaline karşı, onlardan uzak durun. Sosyal mesafenizi mutlaka koruyun. Gerekirse yetkilileri bilgilendirin.     
  • Maskeyi kullanmakta olmamız, hijyene ilişkin tedbirlerden vazgeçmemiz anlamına gelmemelidir.
  • Salgın hastalık  belirtilerinde, sakın paniye kapılmayın.Hiç bir yere uğramadan,  ve hiç kimseyle temasa geçmeden direkt hastaneye gidin.Hastanede  yoğunluğun  bulunduğu ortamlardan uzak durun.Gerekirse hastaneye gitmeden önce, hastaneyi telefonla aramaya çalışın.
  • Evde yada iş ortamında kullandığınız herhangi bir nesneyi çöp kutusuna attıktan sonra ellerinizi  sabunlu su ile en az 20 saniye yıkayınız.
  • Unutmayınız ki, kendinizi iyi hissetmiyorsanız, kalabalık ortamlardan kaçınarak mümkün mertebe evde bulunun. Evde bulunarak, hastalığı başkalarına bulaştırma ihtimaliniz azalır, hızlı bir şekilde iyileşme  şansınız artar.
  • Unutulmaması gereken diğer bir husus, tırnak altında bulunan bakteriler, hastalığın bize ve çevremize bulaşma ihtimalidir. Bu nedenle, tırnağınızı kısa tutmak sağlığımız açısından daha yararlı olacaktır.
  • Bir çok  araştırmalar gösteriyor ki, virüslerin çoğunluğunun nemli ellerle bulaşmakta olduğu kanısı hakimdir. Bu nedenle, ellerimizi yıkadıktan sonra, temiz havlu ile yada kurutma makinasıyla kurutmamız, mikropları bertaraf edebilir.
  • Salford Üniversitesi’nden Hijyen Uzmanı  Prof. Dr Lisa Ackerley,”Hızlı bir durulama asla yeterli değildir, özellikle tuvalete gittikten sonra herkesin ellerini düzgün bir şekilde yıkaması gerekiyor.” Şeklinde belirtiyor.

Pandemi’nin Sosyal Kaygı İzleri;

Ölümcül adıyla global boyutlara  varan  pandemi’nin  sosyal kaygıdan daha ölümcül olduğuna dair pozitif yönde kanaat getirmekte  oldukça zorlanmaktayım. Yaşlılarda ölüm korkusu, çocukların  bilinç altına yerleşecek olan depresif izler ölümcül  virüsten daha korkunç olanıdır. Lakin, salgın hastalığın insan hayatını tehdit edecek boyutlara varması, beraberinde bir çok psikyatrik rahatsızlıkların alt yapısını oluşturabilir.

   Virüs, bir şekilde kontrol altına alınabilecek, lakin sosyal ve bireysel kaygılarımızın zihnimizde bıraktığı veya bırakacağı izler, kolay kolay silinmeyecektir.

Bu nedenle, travmanın izlerini silmek için,  Sağlık Bakanlığı ve Aile Bakanlığı  ile ilgili Üniversiteler nezdinde, tüm yurtta “Psiko Sosyal Destek Birimleri”nin açılmasında yarar görülmektedir.

Afetsiz günler dileğiyle, sağlıcakla kalın.

Abdulhamit Özgün

Makalemizi beğendiyseniz paylaşabilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir